Varis, bazı insanlarda herhangi bir yakınmaya yol açmazken, bazı insanlarda bacaklarda ağrı, yorgunluk, ağırlık hissi, yanma, gece krampları ve ayak bileğinde şişlik gibi yakınmalara yol açabilir. Seyrek olarak, varis damarında pıhtılaşma ya da kanama olabilir; daha seyrek olarak da huzursuz bacak sendromu benzeri şikâyetler oluşabilir. Varise ait yakınmalar genellikle uzun süre ayakta kalmakla, sıcak havalarda ve günün ilerleyen saatlerinde daha belirgin olur.
Bacak varisi her insanda birbirinden farklı çok değişik belirti verebilir. Öncelikle birkaç kuralın bilinmesi gerekir. Kılcal ve orta boy damarlar genellikle bir kozmetik sorundur. Hafif ağrı ve kaşıntı dışında genellikle hiçbir şikâyet oluşturmaz. Asıl sorun yaratan büyük varistir. Bunlar bazı insanlarda hiçbir şikâyet yapmazken, bazılarında ciddi yakınma oluşturabilir. Tedavi ile hem görünümleri hem de oluşturdukları şikâyet kaybolur.
Video açıklaması: Bu videoda bacak varisinin belirtileri ve yakınmalarla ilişkisi ele alınıyor.
Varis belirtileri nelerdir?
Bacak varisi belirtileri:
- Bacak ağrısı: En sık rastlanan yakınmadır. Genellikle dizin aşağısında tüm bacağı etkiler. Ağrı bir tek noktada ise muhtemelen başka bir sorun vardır. Ağrı yürümek gibi bacak kaslarını çalıştıran egzersizlerle, ayağı yükseltmekle ya da varis çorabı giymekle azalır.
- Varis damarında ağrı: Damarın kendisi bazen ağrı yapabilir. Özellikle kadınlarda bu damarlar âdet öncesi dönem ya da âdet döneminde belirgin ağrıyabilir.
- Ayak şişliği: Özellikle ayak bileği bölgesindedir. Dizin yukarısında pek şişlik olmaz. Bir tek noktada şişlik olmaz. Ayakta genel bir şişlik oluşur.
- Yorgunluk: Özellikle çok uzun süre ayakta kalındığında normal insanlardan daha belirgin yorgunluk oluşur.
- Ayaklarda ağırlık hissi: Bazı insanlarda sanki ayaklara ağırlık bağlanmış gibi bir his vardır.
- Yanma ya da sıcaklık hissi: Yine diz altında belirgindir. Toplardamarlar sıcak havalarda daha belirginleştiği için yazın yanma hissi daha fazladır. Ayakları soğuk suyla yıkamak rahatlatır.
- Bacaklarda kramp: Özellikle geceleri, yatınca olur.
- Kaşıntı: Sadece varis olan bölgelerde olur.
- Uyuşma: Özellikle ayak parmaklarında olur.
- Varis trombozu: Varisler çok genişlemiş ve kıvrıntılı bir hâl almışsa içinde pıhtı oluşabilir. Bu 2-3 hafta süren deride kızarma, bölgede yangı ve ağrı yakınması yapabilir. Genellikle kendiliğinden geçer. Varis trombozu genellikle çok genişlemiş yani yıllardan beri var olan varislerde olur.
- Varis kanaması: Varisler uzun yıllarda deriye doğru ilerleyerek deriyi inceltebilir ve incelen deri herhangi bir sebeple (kaşıma, bir yere çarpma) kanayabilir. Bu kanamalar hastayı korkutur çünkü çoğunlukla fışkırır tarzdadır ve durdurması zor olabilir. Ancak genellikle o bölgeye uzun süre bası yapılarak kanama durdurulur. Bu varisin erken dönemde tedavi edilmesi önerilir.
- Huzursuz bacak: Varis hastalarında oldukça seyrek görülür. Aşağıda daha detaylı bilgi verilmiştir.
Bacaklardaki her ağrı, yorgunluk ya da yanma hissi varisten dolayı olmayabilir. Bunu anlamanın birkaç yolu vardır.
Bacağımdaki şikâyetler varisten dolayı mı?
Her bacak ağrısı, her yorgunluk, yanma hissi ya da kaşıntı bu hastalığa ait olmayabilir. Örneğin hem genişlemiş damarlar hem de diz sorunumuz olabilir. İkisi de ayrı ayrı ağrı yapabilir. Bacak ağrısının varise ait olup olmadığını anlamak için "varis ve bacak ağrısı" sayfamızda detaylı bilgi bulabilirsiniz.
Varis kanama yapar mı?
Varisler çok büyümüşse seyrek olarak kanama yapar. Genellikle çok uzun süredir varis varsa bu varisler deriyi inceltir ve kanama ihtimali daha artar. Damarlar derinin hemen altında olduğu için kanama bazen çok belirgindir ve kişiyi çok korkutur. Ancak varis damarları basınçsız damarlardır. Bu nedenle kanama olduğunda o bölgeye bastırmamız kanamayı o an kontrol altına alır. Yapılacak en iyi şey tekrara yol açmamak için varislerin tedavi edilmesidir.
Bacak varisinde pıhtılaşma olur mu?
Varisler büyük ve çok kıvrıntılı olduğunda o bölgede kan dolaşımı yavaşlayabilir ve damarın o kısmında pıhtılaşma olabilir. Pıhtı genellikle büyük ve kıvrıntılı varislerde daha kolay olur. Küçük varislerde daha seyrektir. Varis pıhtılaştığı zaman o bölgede daha önce yumuşak olan damar sertleşir, kauçuk kıvamında olur. Üzerinde hafif kızarma olabilir. En önemlisi ağrılı ve dokunmakla hassastır. Oluşan pıhtının akciğere atma ihtimali kişilerde genel olarak büyük endişe doğurur. Bu endişe yersiz değildir, ancak varis pıhtısının büyük damara geçerek oradan da akciğere atma ihtimali çok yüksek değildir. Yine de büyük varislerde sertleşme, dokunmakla ağrı ve kızarma olduğunda hemen bir doktora başvurmak gerekir. Akciğere atan pıhtı genelde nefes darlığı ve akciğerde keskin yan ağrısı ya da kan tükürme gibi belirtiler oluşturabilir. Bu bulguları da aklınızda tutmakta ve herhangi bir belirtide acilen hastaneye başvurmakta fayda var. Herhangi bir zamanda varislerde pıhtı oluşursa bir dahaki sefere böyle bir sorun yaşamamak için varislerinizi tedavi ettirmeniz uygun olacaktır.
Varis ayak yarası (venöz ülser) yapar mı?
Varis çok ileri ise ve üzerinden yıllar geçmişse ayak bileğinin iç kısmında renk değişiklikleri, deride incelme, kılların kaybolması ve deride parlaklığa neden olabilir. Bunlardan sonra daha da belirginleşirse ayak yarası oluşturabilir. Bu yaralar genellikle çok uzun süre iyileşmez. En iyi tedavi yöntemi varise yol açan safen toplardamar yetmezliğinin tedavisi yani bildiğimiz varis tedavisidir. Bu son derece kolay ve çok etkili bir tedavidir.
Eğer ayak yarası yüzeysel ven yetmezliğine değil de derin venöz yetmezliğe ya da derin ven trombozuna bağlı ise tedavi daha değişkendir. Bunun için venöz yetmezlik nedir sayfasını incelemenizi öneririm. Derin ven trombozu için www.leventoguzkurt.com adlı web sitemizde derin ven trombozu sayfasını inceleyebilirsiniz.
Bacak varisi ve huzursuz bacak
Huzursuz bacak ya da huzursuz bacak sendromu (restless leg syndrome) aslında sinir sisteminin bir hastalığıdır ve nöroloji (sinir hastalıkları) bölümünü ilgilendiren bir konudur. Hastalığın neden oluştuğunu bilmiyoruz. Ancak varis hastalığında bazen huzursuz bacak benzeri yakınmalar oluşabilir