Hamilelikte büyüyen rahmin toplardamarlara baskısı ve bacaklardaki yükün artması, yeni varislerin ortaya çıkmasına veya mevcut damarların daha belirgin hâle gelmesine katkıda bulunabilir. Daha önce varis bulunması, birden fazla gebelik ve uzun süre ayakta kalmak bu süreçte ele alınan etkenlerdir.
Gebelik sırasında oluşan damarların bir bölümü doğumdan sonra gerileyebilir. Bu sayfa hamilelikte varislerin neden belirginleştiğini, gebelik öncesinde mevcut büyük varislerin değerlendirilmesini ve hamilelik dönemindeki damar değişikliklerinin diğer dönemlerden hangi yönleriyle ayrıldığını anlatır.
Gebelikte kan hacmi, hormonlar ve büyüyen rahmin basısı varislerin belirginleşmesine katkıda bulunabilir. Hamilelik planlayan ve büyük varisleri veya belirgin yakınmaları olan kişinin değerlendirilmesi yararlıdır; gebelik öncesi tedavi her hasta için zorunlu değildir.
Gebelik öncesinde varis varsa gebelik sırasında büyüyebilir ve yakınmalar artabilir. Tedavi ihtiyacı, yakınmalar, damar yapısı ve gebelik planıyla birlikte kişiye göre değerlendirilir.
Eğer hamilelik öncesi varis yoksa hamilelik sırasında yeni damarlar ortaya çıkabilir. Bunların oluşumunu tamamen engellemek mümkün olmayabilir.
Bilimsel olarak gebelerde varis özelikle ikinci ve daha sonraki gebeliklerde daha fazla görülür. Hamilelik sırasında fazla kilo alanlarda, ikiz ya da üçüz gibi çoklu gebeliklerde ve gebelik boyunca uzun süre ayakta kalanlarda daha sık görülür.
Hamilelikte ortaya çıkan bu damar genişlemelerinin büyük çoğunluğu hamilelik sonrasında kaybolur. Özellikle hamilelikten önce damarlarımız normal ise, hamilelik sırasında oluşan varislerin daha sonra kaybolma ihtimali çok yüksektir. Hamilelik dışında hiçbir varis türü tedavi edilmeden kendiliğinden kaybolmaz.
Hamilelik sırasında özellikle ayak bileği bölgesinde görülen kılcal damarlar büyük damarlar gibi şikayet oluşturmaz ve hamilelikten sonra genellikle kaybolur.
Hamilelikte Varis Neden Oluşur ?
Normal insanlarda varis bacak toplar damarındaki kapak yetmezliği yani venöz yetmezlik sonrası oluşur. Hamilelikte buna ek bazı etkenler ortaya çıkar. Bu da varisi hamilelikte daha sık görmemize yol açar:
- Hamilelikte kan damarlarındaki kan miktarı arttığı için bu toplardamarlar ek yük bindirir.
- Rahmin büyüyerek komşuluğundaki bacak ana toplar damarlarına baskı yapması, bacaklardan kalbe kan taşınmasını zorlaştırabilir. Ayakta biriken kan da damarlara ek yük bindirir ve toplardamarlar genişler.
- Hamilelik sırasında vücutta artan Progesteron hormonunun damar duvarı gevşetici etkisi toplardamarların genişlemesine yani varisleşmesine yol açar.
- Ailede varis bulunması riski artırır; kalıtsal yatkınlık tek başına hastalığın gelişeceği anlamına gelmez. Gebelik, yaş ve diğer etkenler de rol oynar.
Hamilelikte Tedavisi
Hamilelik sırasında varis tedavisi önerilmez. Bunun sebebi lazer ve radyofrekans gibi yöntemlerin ya da köpük ilacının hamilelikteki etkisini bilmediğimiz içindir.
Hamilelik sırasında bacak damarlarında genişleme olan gebelere basınçlı çorap önerilir.
Hamilelikte Varisten Korunma
- Her gün egzersiz yapın. Hafif bir yürüyüş bile ayaklarınızı rahatlatabilir.
- Hamilelik boyunca önerilen kilo sınırlarında kalmaya çalışın ve çok kilo almayın.
- Ne zaman vakit bulursanız ayaklarınızı yükseltin. Sırtüstü yatarken ayak yükseltmek, oturarak ayak yükseltmekten çok daha faydalıdır. Çünkü ayaklarımız kalp seviyesinin üstüne çıktığı zaman ayaklarımız gerçek anlamda yükseltilmiş olur.
- Otururken bacak bacak üstüne atmaktan ve topuklu ayakkabı giymekten kaçının.
- Uzun süre oturmak ya da uzun süre ayakta durmak varisi ve varise ait şikayetleri belirginleştirir.
- Sol tarafınıza yatarak uyuyun. Sırtınıza ve ayak altına bir yastık koyarak da uyuyabilirsiniz.
- Varis çorabı kullanmaya çalışın.